Słowniczek tenisa stołowego

Rodzaje spinu

Topspin

Spin naprzód — piłka obraca się w kierunku lotu. Efekt: gwałtowne opadnięcie piłki za siatką i przyspieszenie po odbiciu. Najtrudniejszy rodzaj spinu do obrony. Można wykonać forehendem (forhend topspin) lub bekhendem.

Backspin (podbicie, ucinanie)

Spin wsteczny — piłka obraca się przeciwnie do kierunku lotu. Po odbiciu od stołu zwalnia lub delikatnie wraca. Rakietka odbierająca piłkę z backspinem musi być bardziej otwarta — inaczej piłka leci w siatkę.

Sidespin (spin boczny)

Piłka obraca się wokół osi pionowej. Po odbiciu od stołu i od rakietki zmienia kierunek w bok. Najczęściej stosowany w serwisach — szczególnie w pendulum i reverse pendulum.

No-spin (bez spinu)

Piłka bez rotacji lub z minimalną rotacją. Często mylona z backspinem przez mniej doświadczonych graczy — rakietka nastawiona na backspin wyrzuci piłkę bez spinu wysoko w górę. To właśnie celem serwisów „no-spin".

Techniki uderzeń

Loop (topspin agresywny)

Silne agresywne uderzenie topspinowe z dużą prędkością rakietki. Podstawa ataku nowoczesnych zawodników. Loop na backspin i loop na topspin (kontr-topspin) to dwa różne elementy techniczne — kontr-topspin wymaga zamkniętego kąta i szybkości.

Chop (ucinanie)

Defensywne uderzenie z silnym backspinem z oddalenia od stołu. Rakietka porusza się od góry ku dołowi, ścinając piłkę. Daje czas na powrót do pozycji i wymusza trudne nastawienie rakietki przez atakującego.

Block (blok)

Defensywne uderzenie przy stole: krótkie, kontrolowane dotknięcie nadlatującego topspinu. Rakietka zamknięta — energia piłki jest absorbowana. Wymaga dobrego wyczucia spinu i kąta rakietki.

Push (pchanie)

Uderzenie z backspinem przy niskiej piłce z backspinem. Rakietka otwarta, ruch do przodu z lekkim skosem ku dołowi. Element przygotowawczy — zmusza przeciwnika do trudnego pierwszego ataku.

Flick / flip

Agresywne uderzenie krótkich piłek przy stole — nadgarstkiem. Piłka jest za krótka na pełny zamach, flick pozwala wejść nad stół i zaatakować. Niezbędny element przy odbiorze krótkich serwisów.

Smash (zabójca)

Mocne, płaskie uderzenie na wysokiej piłce bez spinu lub z topspinem — cel to natychmiastowe zakończenie wymiany. Przy dobrym wykonaniu piłka leci 80–100 km/h.

Serwisy

Pendulum (serwis wahadłowy)

Ręka porusza się poziomo jak wahadło — kontakt z piłką w skrajnym punkcie. Generuje boczny spin z backspinem lub topspinem. Po odbiciu od stołu piłka skręca w nieprzewidywalny sposób. Jeden z najczęściej używanych serwisów na każdym poziomie. Więcej: serwis — technika i taktyka.

Reverse pendulum (odwrotny wahadłowy)

Wariant serwisu wahadłowego — kontakt po wewnętrznej stronie, ręka idzie od lewej do prawej. Generuje boczny spin w odwrotnym kierunku niż pendulum przy podobnym ruchu ręki.

Tomahawk

Serwis z ręką uniesioną wysoko, uderzenie ruchem z góry na bok. Generuje silny sidespin. Trudny do odczytania bo punkt kontaktu jest wysoko i zakryty tułowiem.

Uchwyty rakietki

Shakehand (uchwyt prostoliniowy)

Trzymanie rakietki jak przy podawaniu ręki — kciuk po jednej stronie ostrza, palec wskazujący po drugiej, reszta palców owija rączkę. Dominujący uchwyt w Polsce, Europie i Ameryce. Równorzędna gra forehendem i bekhendem.

Penhold (uchwyt piórkowy)

Trzymanie rakietki jak pióra — kciuk i wskazujący po jednej stronie rączki, pozostałe palce za rakietką. Popularny w Chinach, Korei, Japonii. Tradycyjna wersja gra tylko jedną stroną rakietki, nowoczesna (RPB) obu stronami.

Metody treningowe

Multiball (wielopiłkowy)

Trener lub robot podaje piłki seryjnie z kosza bez przerwy, zawodnik uderza i nie zbiera. Umożliwia 50–200 uderzeń w kilka minut. Niezbędna metoda przy opanowywaniu nowych elementów technicznych. Wymaga minimum 50–100 piłek i kosza lub robota. Więcej: planowanie treningów.

Shadow play (trening bez piłki)

Wykonywanie ruchów technicznych bez piłki — sama praca nóg lub ruch ramienia. Utrwala wzorzec ruchu. Szczególnie przydatne w pracy nad footworkiem.

Robot (maszyna treningowa)

Urządzenie podające piłki automatycznie w zadanym rytmie, kierunku i ze spinami. Zastępuje trenera przy wielopiłkowym, pozwala na trening indywidualny. Koszt: 1500–4000 zł za dobry robot.

Terminologia sędziowska

Let (punkt nierozstrzygnięty)

Punkt powtarzany, wynik bez zmian. Let ogłasza się gdy: piłka dotknie siatki przy legalnym serwisie i wyląduje prawidłowo, zawodnik zaserwuje przed gotowością odbierającego, serwis zostanie zakłócony z zewnątrz. Więcej: zasady tenisa stołowego.

Kant / krawędź (edge ball)

Uderzenie piłki w górną lub boczną krawędź blatu — punkt dla bijącego. Uderzenie w ściankę boczną pod blatem — punkt dla przeciwnika.

Deuce (wyrównanie, przewagi)

Stan 10:10 w secie — gra do momentu gdy jeden z zawodników uzyska dwupunktową przewagę. Przy 10:10 serwis zmienia się po każdym punkcie (nie co 2 jak normalnie).

Expedite (system przyspieszenia)

Po 10 minutach gry w secie każda wymiana powyżej 13 uderzeń daje punkt odbierającemu. Stosowany gdy obie strony grają defensywnie i mecz się nie kończy.